การรู้ลม มีวิธีการอย่างไร

โยคีถามว่า : ขอสอบถามอาจารย์ว่า การรู้ลม มีวิธีการอย่างไร ควรจะทำตามขั้นตอนอาณปานสติ 16 ขั้น หรือแค่รู้ลมที่กระทบที่จมูกก็พอ ขอบคุณค่ะ
อ.ประเสริฐ อุทัยเฉลิม : คือ ถ้าจะทำตามอาณาปานสติ ๑๖ ขั้นจริงๆ คงต้องอาศัยเวลาแล้วก็ความเพียรอย่างต่อเนื่องจริงๆ เหมาะที่สุด คือ คงจะต้องบวชเป็นพระ หรือไม่ก็เข้าสู่ความเป็นนักบวชนั่นแหละถึงจะอาศัยเวลาที่ทำความเพียรไปได้อย่างต่อเนื่อง ๑๖ ขั้น แต่สำหรับพวกเราซึ่งยังต้องอยู่ตรงนี้ สิ่งที่เราต้องการก็คือความตั้งมั่น เพื่อไปเห็นการเกิดดับ ก็คงอาศัยอย่างที่ท่านบอกน่ะแหละ แล้วก็ทำในชีวิตประจำวันให้มาก คือใช้ความมีสติ สัมปชัญญะแทรกเข้าไปในชีวิตให้มาก มากแค่ไหน คือ มากเท่าที่ท่านทำได้ คงไม่มีใครบอกว่ามากแค่ไหนหรอก ถ้าผมบอกว่า เอาให้มันตลอดเวลา ท่านก็คงบอกว่าไม่ไหวเหมือนกันตลอดเวลาก็คงไม่มีด้วยแหละ ก็เอาเท่าที่ใครจะทำได้คนหนึ่งล่ะ เอาล่ะว่างตอนนี้ก็ทำตอนนี้ บางคนก็ใช้ตั้งนาฬิกา หรือตั้งโทรศัพท์ของตัวเอง ๑๕ นาทีก็ทำไป คือทุกคนต้องช่วยตัวเอง
เพราะฉะนั้น การรู้ลมหายใจ บางคนจะรู้แค่จมูกหรือ นั่งสมาธิแล้วฟุ้งมากเลยวันนี้ ก็จะตามลมลงไปให้ถึงท้องแล้วออกมา ก็ได้นะ ปื้บบบ (ฉายไฟจากจมูก ลงมาที่ท้อง) อย่างนี้นะ แล้วก็ทำความรู้สึกอย่างนี้ (ฉายไฟจากท้องไล่ขึ้นมาที่ปลายจมูก) แล้วก็อย่างนี้นะครับ (ฉายไฟฉายไล่ขึ้นลงๆ ช้าๆ) ถ้าอย่างนี้สังเกตมั้ยครับว่าอะไรจะเกิดขึ้น? คือ จิตจะตามความรู้สึกอย่างนี้ไปเรื่อยๆ จิตจะออกไปไหนไม่ได้เลย เพราะฉะนั้นแป๊บเดียวสมาธิเกิด แต่สำหรับคนที่ทำสมาธิได้ง่ายๆ ผมแนะนำให้ทำแป๊บเดียวนะ คือ ถ้ารู้สึกว่า เอ๊ะทำไมสมาธิมันชักเยอะจัง รีบปล่อยเลยนะกลับมาอยู่แค่นี่้ (ปลายจมูก) แล้วก็แผ่วๆ พอนะ แต่คนที่ฟุ้งซ่านมากๆ อันนี้ก็ทำไปเถอะไม่เป็นไรหรอก เพราะอย่างแป๊บเดียวจิตก็จะเข้าไปรวมแล้วก็ดิ่งเลย ก็อาศัยอย่างนี้แหละ หรือไม่ถ้าท่าน (กระพริบไฟฉายถี่ๆ ที่ปลายจมูก) ก็รู้อยู่ตรงเนี่้ยะอย่างที่ท่านถามว่ารู้แค่นี้พอมั้ย ก็เพียงพอ
อาจารย์ประเสริฐ อุทัยเฉลิม

จากธรรมบรรยายใน DVD ชุด “นกกับต้นไม้”
สามารถดูคอร์สปฏิบัติธรรมนี้ออนไลน์ได้ที่นี่
http://youtu.be/kdl3NZ9KBqY?list=PLg335evdAUbbHLfHqqO1F1FlW2kMSqUwL

หรือในรูปแบบแผ่น DVD ได้ที่นี่
http://suanyindee.lnwshop.com/product/21/dvd-ชุดนกกับต้นไม้-ซีรีย์ชุดที่-4-5