ทุกข์จากการปรุงแต่ง

prasert-utaichalerm-7guru
สิ่งที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้หรือตรัสสอนคืออะไรกันเเน่ เเล้ว ๒,๖๐๐ ปี ล่วงเลยมาเเล้วเนี่ย หนทางเเห่งการพ้นทุกข์ยังมีอยู่จริงๆหรือ?
เมื่อก่อนเราจะมีความรู้สึกว่า สรรพสิ่งภายนอกไม่ว่าจะผู้คนหรือสิ่งของต่างๆ เข้ามากระทบใจเราเเล้วทำให้เราเป็นทุกข์ ไม่ว่าเราจะไม่พอใจใครหรือเเม้เเต่เรื่องง่ายๆ อย่างเช่น เรารออะไร รอใครนานๆ เเล้วเราจะต้องรู้สึกมีความทุกข์ ทำไมเค้าไม่มาสักที ทำไมถึงไม่ได้ดั่งใจ มันจึงกลายเป็นสิ่งข้างนอกทำให้เราทุกข์มาตลอด นี่คือความรู้สึกของคนทั่วๆ ไป ความทุกข์จึงกลายเป็นมาจากผู้คน มาจากสิ่งของรอบๆ ข้างหรือรอบๆ ตัวเรา
เเต่พอเข้ามาศึกษาปฏิบัติธรรมจริงๆ เราจะเห็นว่าสิ่งต่างๆ ไม่ว่าสิ่งที่มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย หรือว่าใจของเราก็ตาม ด้วยความที่เราไม่เคยรู้มาก่อน ด้วยความที่เราไม่เคยมีสติ เราไม่เคยมีปัญญาที่จะไปเข้าใจ จึงทำให้มันค่อยๆ ก่อความทุกข์ขึ้นมาเรื่อยๆ เมื่อก่อนเราโยนความผิดให้กับคนข้างนอกให้กับสิ่งข้างนอกตลอดเวลา เเต่หลังจากนั้นหลังจากที่เราเข้ามาปฏิบัติธรรมจริงๆ เราจึงเข้ามาพบว่าต้นเหตุของทุกข์ ไม่ใช่สิ่งของหรือบุคคลข้างนอกหรอก ต้นเหตุของทุกข์จริงๆ กลับกลายเป็นว่า “ความไม่รู้จึงไปสร้างทุกข์ขึ้นมาในใจของเราเอง”
“วิธีจัดการทุกข์” จากนั้นเมื่อนำไปสู่การปฏิบัติเพื่อจะพ้นทุกข์เราจึงรู้เเล้วว่า การจะจัดการไม่ใช่การจัดการพุ่งออกไปที่ข้างนอก เเต่มันกลับไปจัดการที่จะเข้าไปศึกษาเเล้วก็เข้าไปเรียนรู้ เเล้วก็เข้าไปจนกระทั่งถึงปล่อยวางเมื่อได้เห็นความจริง (เรียนรู้ภายใน จนเห็นความจริง จิตจะปล่อยวาง) เพราะสรรพสิ่งทั้งหลายไม่ว่าจากการที่เราทำผิด การที่เราอยากได้อะไรจนกระทั่งยอมทำผิด ทำผิดศีลก็ตาม มันเริ่มก่อขึ้นมาจากในใจก่อนเมื่อมันก่อขึ้นมาจากในใจ มันจึงก่อออกมาเป็นพัฒนาการออกมาเป็นวาจา พัฒนาการต่อไปเป็นทางกาย เพราะฉะนั้นจุดเริ่มต้นมันเริ่มต้นจากที่นี้ ใจ เริ่มต้นจากในใจของเรา ฉะนั้นถ้าเราจัดการในใจของเราที่ต้นต่อได้ ทุกข์ทั้งหลายที่มันเริ่มมาจากการก่อไปข้างนอก มันจะเริ่มหยุด “จุดเริ่มต้นของทุกข์คือในใจ ถ้าเราจัดการต้นตอในใจได้ ทุกข์ทั้งหลายก็จะเริ่มหยุด”
“การเกิดของทุกข์” ยกตัวอย่างง่ายๆ อย่างเช่น ถ้าเรานั่งทำงานอยู่เงียบๆ มีคนที่อยู่ใกล้ๆ โทรศัพท์ของเขาดังขึ้นมา กริ๊งเเรกก็ยังไม่ค่อยเท่าไหร่ พอกริ๊งที่สอง สาม สี่ ห้า ดังไปเรื่อยๆ เเล้วไม่มีคนรับ ใจของเราจะเริ่มค่อยๆ ขุ่นมากขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งรู้สึกว่า เอ๊ะ!ทำไมหนวกหูจริงๆ ใครนะโทรมาเเล้วโทรศัพท์ใครทำไมไม่ยอมรีบรับสาย ความทุกข์จะเริ่มเกิดขึ้น โทสะจะเริ่มเกิดขึ้นตามขึ้นมาจากการกระทบ เพราะเจ้าของโทรศัพท์ลืมปิดโทรศัพท์ จึงทำให้เราหงุดหงิด หรือไม่ก็เพราะมีคนที่ไม่รู้โทรศัพท์เข้ามาตอนนี้จึงทำให้เราหงุดหงิดทั้งๆ ที่ทั้งสองคนไม่ได้เกี่ยวข้องเลยกับเรื่องที่เกิดขึ้น ตัวโทรศัพท์เองก็ไม่ได้เกี่ยวข้องมันมีหน้าที่ส่งเสียงเวลามีคนโทรเข้ามา นี่คือเรื่องจริงคือความจริง เเต่กลับกลายเป็นว่าเราโกรธ ตกลงเราโกรธเพราะอะไรกันเเน่ สาเหตุจริงๆ กลายเป็นว่า ไม่ใช่โทรศัพท์ ไม่ใช่เจ้าของโทรศัพท์ ไม่ใช่คนโทรเข้ามา เเต่จากเสียงที่ปรุ่งเเต่งขึ้นมาด่าคนโน้นว่าคนนี้ที่อยู่ในใจเราตลอด (ทุกข์เกิดจากเสียงที่ปรุ่งเเต่งขึ้นมา) เเล้วเราก็ไม่เคยรู้ ไม่เคยที่จะจัดการกับมันได้ เพราะไม่เคยเรียนรู้มันมาก่อนเลย
อาจารย์ประเสริฐ อุทัยเฉลิม
เนื้อหาส่วนหนึ่งจากรายการ “สุขทุกวัน 7 วัน 7 กูรู”
AMARIN TV (7 พฤศจิกายน 2557)

สามารถดูคลิปวีดีโอรายการนี้ฉบับเต็มได้ที่นี่
https://www.youtube.com/watch?v=YAj2wgDJWYM&list=PLDzf9cyBwgxCNwRsjZgHTiJdfW0iznaQ5&index=1